• Dr. Zafer Akıncı

Rüyalarımızı kontrol edebilir miyiz -1?

İnsanlar rüyalarında depresyona girebilir mi?


Hepimizin en çok merak ettiği konulardan birisi, hiç şüphesiz rüyalarımızdır.

Peki kendinize hiç sordunuz mu? “Rüyaları neden bu kadar çok merak ediyoruz”?

Hatta bu konu o kadar önemlidir ki; rüyaları yorumlayan kişiler, tv programları, gazete yazıları, tabirci kişiler, kitaplar, bilgisayar programları ve cep telefonu uygulamaları bile vardır.

Peki neden dersiniz?


Çünkü insanlar gizemli şeylere karşı istemsiz bir merak etme eğilimi gösteriyor. Hatta bu konunun nörolojik izahı bile vardır.


Edindiğimiz her yeni bilgi yerleşik eski bilgilerimizle tam olarak ilişkilendirilmediği müddetçe merak denen ve bizi biraz da kaygı veren bu duyguyu yaşıyoruz. Aslında gerilim ve korku filmlerindeki psikolojik dinamikte tam olarak budur. Korksak, çekinsek bile filmin sonunu çok merak ederiz ve izleriz.


Biliyorsunuz, dünyada tüm zamanlarda en çok gişe yapan filmlerin genel teması korku ve gerilimdir.


Merak duygusu belirsizlik, kaygı gibi nedenlere bağlı olarak beynin amigdala diye bilinen bir bölümünden oluştuğu söylenebilir. Yine, merakımız sonucu oluşan kaygı duygusuna neden olan bir başka yerin de, beklentilerimizle ilişkili olan nucleus accumbens olduğunu söyleyebiliriz.



Demek ki hepimizi bilinmeyene aşırı meraklıyız. Bu yüzden fallardan, rüyalardan,... bir şekilde bir müjde bekler ve bundan zevk alırız.


İşte rüya tam da bu noktada bizim psikolojik durumumuzla çok ilişkilidir. Çünkü gerçek hayatımızda çeşitli problemler yaşadığımızda, beynimiz kendisini bir şekilde rahatlatabilmek amacıyla bu içerikte rüyalar oluşturur.


Psikalanalitik rüya kuramına göre rüyalar bizim psikolojik ihtiyaçlarımızı bize iki şekilde sunar. Birisi açık rüya içeriği, diğeri ise gizil içerik şeklinde.


G. William Domhoff’ın rüya kuramına göre, rüyaların rüya gören kişinin uyanık zamanlarındaki düşünce ve ilgilerinin ifadeleri olduğu sonucuna vardı. Domhoff’un kuramına göre, rüyalar nörolojik süreçlerin bir sonucuydu.


Yani nasıl yaşıyorsanız aşağı yukarı kendi yaşamınız ve duygularınızla uyumlu rüyalar görürsünüz.


Burada temel soru rüyalarımızı kontrol edebilir miyiz?


Cevabı evet.




Dr. Stephen LaBerge "Eğer hayatımızın üçte birini uyuyarak geçirmek zorundaysak, o halde neden rüyalarımızda da kendi irademizle yaşamayalım?" diyerek rüyaların nasıl kontrol edilebileceği üzerine çalışmalar yayımlamıştır.


Şimdi size çok ilginç bir bilimsel çalışmadan bahsedeceğim.


Harvard’lı psikolog Daniel Wegner, inanılmaz bir deney yaptı. Bir grup katılımcıya iki tane zarf verdi. İlk zarfı gece uyumadan hemen önce açıp bakmalarını, ikinci zarfı ise sabah uyanır uyanmaz bakmalarını istedi.


Zarfların içinde çok ilginç talimatlar vardı. Grubun içindeki bazı kişilerin ilk zarflarına ”çok çekici buldukları bir kişiyi düşünerek” yatmalarını, diğerlerine ise "çok çekici buldukları kişiyi düşünmemelerini” istedi. Sonrasında bu düşüncelerle uykuya dalmalarını istedi.

Sabah kalkınca ikinci zarfta “rüyanızda ne gördünüz ve ne hissediyorsunuz” diye sormuştu.


Sonuç çok ilginçti.


Bence bildiğimiz bir çok olguyu değiştirebilecek bir sonuçtu. Çekici buldukları kişiyi düşünmemeleri gereken kişiler rüyalarında çoğunlukla o kişiyi görmüşlerdi.


Sonuç; eğer rüyanızı kontrol etmek istiyorsanız bunu bu şekilde yapabilirsiniz. O düşünceyi düşünmemeye çalışıp mücadele ile uyuyun.


Siz hangi rüyayı görmek istemiyorsanız mücadele etmeyi bırakın. Düşünmemeye çalışmak çok daha fazla beyninizi tersine çalıştırır. Ve böylelikle düşünmemeye çalıştığınız şey ne ise gece boyunca onu görürsünüz.


“Peki ne yapalım” derseniz. Çözüm kolay ve etkilidir.


Diyelim ki zihninize bir şey takıldı ve rahatlamak istiyorsunuz. Hemen dikkatinizi dağıtacak bir faaliyet bulunuz. Bu bir film, oyun, internette ilginç video, ilginç yazılar,... gibi bir çok seçenek olabilir. Yeter ki beyninizde ruminatif olarak tekrar eden bu düşünceden çok farklı ve beyninizi dağıtacak bir şey yapın.


Sonrasında ise tam bu dikkat dağıtıcı faaliyete dalmışken, uykuunuzun gelmesini bekleyin. Hafif uyku hali gelse bile o şeyi düşünerek yatınız.

İşte size güzel bir uyku.


Rüyaları daha ayrıntılı kontrol etmenin başka bir yolunu başka bir yazıda uygulamalı anlatacağım.

© 2016 by Zafer Akıncı

  • Facebook Social Icon
  • Twitter Social Icon
  • Instagram Social Icon